Herenmuiterij En Volksopstand In Gereformeerd Nederland

In een reactie op Berkelaar's column op protestant.nl , schrijft ND hoofdredacteur Bergwerff:

"Maar in aanleg was er religieus geweld aan twee kanten. Dat had deels ook een sociologische achtergrond. De afgescheiden traditie had modern positivistische trekken. Daarin was ze kind van haar tijd. Er zat iets van geestelijk negentiende-eeuws maakbaarheidsdenken in, iets van dopers activisme. Rechte lijnen trekken, heldere grenzen stellen, gaan voor het ideaal, hoorden daarbij. Tonen van besef van gebrokenheid en onvermogen klonken minder luid. Geen ‘halven’, maar ‘helen’, dat had Christus’ kerk in de traditie van Kuyper en Schilder nodig"

populaire stelling waarbij Kuyper en Schilder geslachtofferd worden ten gunste van bevindelijkheid en "diepe geloofsherkenning". Wat mij betreft een doodlopende (snel)weg richting oppervlakkig moralisme en zoetsappig middenklasse geloof. Ongetwijfeld, Kuyper en Schilder prikkelden en daagden volk en de hoge heren uit. De spanning die zich manifesteerde in de gereformeerde zuil sinds de democratiseringsbeweging aan het eind van de 19de en begin 20ste eeuw is ook in andere delen van de samenleving zichtbaar geworden. Zowel in Nederland als daar buiten. In zekere zin kun je scheuring van 44 en de jaren zestig daarom zien als het omgekeerde van de "herenmuyterij" binnen de ARP. De synode vertegenwoordigde in beide gevallen de gemakzucht.