Saturday, January 29, 2011

KVP : Beginsel- of programpartij? Limburgse Accenten?

De KVP, de katholieke volkspartij met haar bolwerken in Limburg en Brabant is een product van de discussie over verzuiling en doorbraak die na de tweede wereld oorlog uitmondde in een compromis over de principiële vraag of een exclusief katholieke partij, zoals de RKSP steeds was geweest, nog wel reden van bestaan had:
"Tegenover enkele prominente oud-RKSP'ers die deze vraag positief wilden beantwoorden, stonden 'vernieuwers' als J.E. de Quay en E.M.J.A. Sassen die het standpunt huldigden dat katholieken zich niet zozeer op het godsdienstige beginsel, alswel op een door iedereen onderschreven programma moesten kunnen verenigen."
De KVP brak na de tweede wereld oorlog nadrukkelijk met het "dogma van Nolens" dat de voorloper RKSP van de KVP steeds had gehuldigd.

Zo lezen we op Eramusplein:

"Tegelijkertijd kan met de oprichting van de KVP wel degelijk van een breuk in de geschiedenis van de katholieke politiek gesproken worden. Want wat vóór 1940 ondenkbaar was geweest, werd na 1945 voor noodzakelijk gehouden: de samenwerking met de PvdA in regeringscoalities. De befaamde 'uiterste noodzaak'-strategie van RKSP-voorman W.H. Nolens had coalitievorming met de socialisten in het interbellum steeds in de weg gestaan. Na 1945 werden de sociaal-democraten als natuurlijke regeringspartner gezien. De voorheen vaste coalitiegenoten CHU en ARP waren de KVP'ers in sociaal-economisch opzicht te 'rechts' geworden."

Het dogma van Nolens werd na de tweede wereld oorlog door de KVP aan de dijk gezet. Dat goldt dus ook voor de Limburgse KVP. Denk alleen al aan de mijnstreek met haar arbeiders. Ik geloof er helemaal niets van dat de KVP'ers in die streek principiële Nolens aanhangers waren.

Ook in het tweede deel van Bornewasser's geschiedschrijving van de KVP komt de Limburgse eigenheid binnen de KVP niet naar boven. Het lijkt dus vooral een sprookje om te suggereren dat Limburgers binnen de KVP een aparte positie hebben ingenomen.

De bekendste Limburgse RKSP politicus is Charles Ruijs de Beerenbrouck, zoon van een jonkheer uit Roermond. Later werd hij gemeenteraadslid in Maastricht, Gouverneur van Limburg, Minister-president (naar voren geschoven door priester Nolens) en Kamer Voorzitter.

No comments: